czwartek, 5 marca 2015

Le mot de l’actualité: français de souche

Czy znacie wyrażenie « francais de souche » ? 

Codziennie rano przed pójściem do pracy słucham różnych francuskich stacji radiowych. I ostatnio kilkakrotnie słyszałam to wyrażenie, które zostało użyte przez Prezydenta Francois Hollande. Prezydent Francji wywołał tym zwrotem niemałą burzę, w związku z tym postanowiłam sprawdzić co dokładnie oznacza i dlaczego wywołuje on tak duże zamieszanie.

Francais de souche” jest zwrotem używanym potocznie i oznacza rdzennego Francuza. Mianem francais de souche określa się osoby urodzone we Francji i których rodzice urodzili się we Francji lub osoby o narodowości francuskiej, których przodkowie urodzili się we Francji. Przy czym nie jest jasno określone czy powinna być to jedna generacja wstecz czy więcej.

Jako synonimów używać możemy słów: autochtone lub indigène (oba zwroty na polski tłumaczone są jako tubylec).

Określenie to nie jest używane w prawie francuskim, jest jedynie używane jako sformułowanie potoczne czy statystyczne. Jest równocześnie określeniem kontrowersyjnym ponieważ do tej grupy nie zalicza się osób o narodowości francuskiej, które są imigrantami lub których przodkowie byli imigrantami. Po raz pierwszy tego terminu użyto w XIX wieku, a później używano go w Algierii w odniesieniu do francuskich kolonii. Od 1958 r. administracja francuska rozróżnia oficjalnie w Algierii francuskiej:  les « Français de souche européenne (FSE) » et les « Français de souche nord-africaine (FSNA) ».

Dlaczego zwrot użyty przez Prezydenta wywołał burzę i liczne komentarze?
Prezydent użył tego zwrotu podczas swojego przemówienia w Paryżu 23 lutego 2015r określając mianem „francais de souche” nastolatków odpowiedzialnych za profanację żydowskiego cmentarza 14-15 lutego w Sarre-Union.

Fragment wypowiedzi Prezydenta:
« J’étais la semaine dernière à Sarre-Union, dans ce cimetière dévasté par de jeunes lycéens, français de souche, comme on dit, ignorants au point de ne pas avoir vu les écritures en hébreu (…), inconscients pour ne pas avoir remarqué les étoiles de David, mais à ce point intolérants pour renverser le monument dédié aux victimes de la Shoah »

Antonimami tego wyrażenia są : « Français d'origine immigrée » , « Français d'origine étrangère » (« d'origine portugaise », «européenne » « marocaine », etc.), które przetłumaczyć możemy jako Francuz, z pochodzenia imigrant czy Francuz pochodzenia portugalskiego, europejskiego.
« Français de cœur », « Français de branche » (immigrés devenus récemment français), « Français par le sang versé » ou «Québécois de souche ».

Zwrotowi francais de souche często przeciwstawiany jest również kontrowersyjny zwrot « francais de papier », określający osoby, które niedawno nabyły obywatelstwo francuskie, czyli imigranci (immigrés) lub potomkowie imigrantów (descendantes d'immigrés ).

Więcej na ten temat można znaleźć we francuskiej Wikipedii:

http://fr.wikipedia.org/wiki/Fran%C3%A7ais_de_papier

2 komentarze: